Xipe Totec

Wygląd i ceremonie

W mitologii azteckiej był bogiem grabieży, rzemieślników, złotników i jubilerów oraz panem ziarna i siewu. w większości wypadków odziany był w wiosenny strój ze zdartej skóry, co miało konotować odnowę życia, roślinności, utratę łusek przez kiełkujące ziarno i wyrastanie nowych roślin. Niektórzy uważają, iż sam jeden obdzierał się ze skóry, gdy populacja głodowali, dając im w takim razie żywność. Inni uważają z kolei, iż obdzierał się ze skóry nim bogami, skłaniając ich w ten sposób, by owo oni dali ludzkości kukurydzę. gdy zdejmował z siebie cętkowaną skórę, był odziewany w złote szaty.

W drugiej swej naturze był panem pokutnych męczarni, symbolem ofiary, drogą duchowego wyzwolenia i panem zwłok. ten inny wymiar przejawiał się w zsyłaniu przez niego różne choroby – dżumę, ospę, strupy i ślepotę. Wierzono, iż choroby te zsyłał, gdy był zaniedbywany przez ludzi lub na tych, którzy go obrazili. Aztekowie składali mu ogromnie krwawe ofiary przeważnie na wiosnę w święto – Tlacaxipeualiztli (w drugim miesiącu azteckiego kalendarza w miesiącu Tlacaxipehual. Kapłani ogłuszali jeńców narkotykami i lekami tudzież z kolei obdzierali ich żywcem ze skóry. Ze zwłok wyjmowano serce i składano na ołtarzu Xipe Toteka. Inne wersje tego obrzędu mówią, iż wystawiano jeńców na widok i strzelano aż do nich by ich krew wsiąkała w ziemię na sposób deszcz. Tym obrzędem miano przywrócić ziemi płodność. Wojownicy, aż do których należeli jeńcy nakładali na siebie ściągnięte skóry, nakładali maski i wykonywali taniec, w którym prosili boga o życiodajne siły i plon na przedmiot państwa. Uważano, iż skóry ofiar boga dodawały siły w bitwie lub leczyły zsyłane przez boga choroby. Po kilku dniach święta, gdy przywdziane skóry gniły i odpadały z ciał wojowników, układano w stosy wszystkie skóry zabitych jeńców i składano je w piwnicach świątyni boga. Popękana powłoka jeńca na ciele wojownika była symbolem otoczki nasienia kukurydzy, która na przestrzeni kiełkowania nowej rośliny również ulega rozerwaniu. ogromnie nieraz był wychwalany w stosunku do spożywaniu alkoholowego napoju pulque. W Kodeksie Borgia przedstawiany jest w roli boskiego opiekuna kamienia ofiarnego czy podobnie śmierci wojownika w walce. co do jednego z Macuilxochitlem kojarzony był z południową stroną świata i światem podziemnym Mictlanem. Jego postawa opisywali dwoje znani kronikarze – Diego Durán i Bernardino de Sahagún. ten pierwotny pisał: